Deze keer vertel ik iets over de
Smeerwortel of Symphytum officinale

Hij is lid van de familie der ruwbladigen of Boraginaceae. De latijnse naam is Consolida major
De duitsers noemen de plant Beinheil en van de nederlandse volksnamen worden heelwortel en timmermanswortel het vaakst genoemd. Symphytum komt van sumphuo = verenigen, laten samengroeien, consolideren

De groeiwijze :
Het is een overblijvende plant die al vroeg in het voorjaar opkomt, in de late herfst verdwijnen de bovengrondse delen. Hij kan 60- 90 cm hoog worden. Je vindt hem op vochtige, grasrijke plaatsen, zoals langs slootkanten en vochtige bermen. Rondom Schagen komt hij vrij algemeen voor.


De dikke bladeren zijn ruw behaard. De stengel is fors en hoekig. De klokvormige bloemen laten hun kopjes hangen, hun kleur is roze-wit tot blauw-paars. Hij bloeit van mei tot september. De plant heeft een lange penvormige wortel die erg breekbaar is. De wortel bevat veel slijmstoffen(29% !!) die een verzachtende werking hebben en allantoïne, een wondgenezende stof. In de hele plant zitten veel vitamines en mineralen. Verder bevat de wortel pyrrolizidine alkaloïden (pa.’s). Als dit geïsoleerde stofje aan (proef) ratten wordt gegeven blijken die arme dieren meer kans te hebben op een zeldzame vorm van leverkanker. Om die reden mogen wij de kruidenprodukten alleen uitwendig gebruiken. In de kruidengeneeskunde wordt de hele plant of de hele wortel gebruikt. Daar zitten dan alle stoffen in die de plant bevat. Wellicht is dat de reden dat natuurgeneeskundige middelen geen bijwerkingen hebben.

Geschiedenis van Smeerwortel.
Er zijn aanwijzingen dat al vele eeuwen voor Christus de plant werd gebruikt. In de 4e eeuw na Chr. wordt hij beschreven als een plant die wonden en beenbreuken sneller laat genezen.
Er werd gedacht dat het het maagdenvlies zou herstellen.
Boeren geven het in het voorjaar als opbouwend veevoer na een winter op stal.
Het blad werd vroeger, en in sommige landen nog steeds, als groente gegeten.
Hij is een goede aanvulling voor de composthoop.

Signatuurkenmerken : (zie ook het stukje hierboven)
Penwortel ____aardend
Hangende bloemen ____naar binnen gekeerde mens
Blauw ____verkoelend Paars/blauw=ademhaling/longen
Paars ____psyche
Bloemen beginnen roze ____mild op bloed en ontstekingsremmend
Blad en steel behaard ____huid en slijmvliezen
Hoekige stelen ____weerstandverhogend
Grote groeikracht
en bijna onuitroeibaar ____weerstandverhogend

Van de geneeskrachtige werking is de meest belangrijke de wondhelende werking op de huid en op het bewegingsapparaat. Bij allerlei kneuzingen, verstuiking en beschadiging van botten, pezen en bindweefsel is dit een fantastisch middel. Ook voor gewrichts aandoeningen zoals arthrose en rheuma. De zalf is prima te gebruiken bij slecht helende wonden, kloven en blauwe plekken. Het gekneusde blad kun je op de gekneusde plek leggen of zachtjes inwrijven.
Als je eens een stukje wortel opgraaft kun je goed de slijmstof voelen.Wrijf het stukje wortel over je (ruwe) handen en ontdek hoe lekker zacht en glad je huid ervan wordt.

Ik wens iedereen fijne feestdagen en een heel gezond en kruidig nieuwjaar toe!!
Gien van den Heuvel